www.meisjesvanmooi.nl

Alle ins en outs van de leukste salon in Nederland en omstreken

Op elk potje past een deksel – Over de lofrede van Aristophanes door Vic

Een reactie plaatsen

Aristophanes-characterHikkend probeert hij zijn betoog, zijn rede, over de liefde te starten. De grappenmaker. De satire in de dialoog. Hij laat de geneesheer Eryximachus toch maar voorgaan. Aristophranes lijkt een vreemde eend in de bijt in de groep geleerde mannen. Hij schrijft geen tragedies, hij is geen filosoof en geen geneesheer. In de groep komt hij over als de meest simpele ziel. Desalniettemin stelt hij de oorsprong van de liefde en de mens (en daarmee het aandeel van Eros) op een uiterst sterke wijze. De kern van zijn betoog doet zijn hakkelende start vergeten. Aristophanes, en zijn lofrede over de gesplitste mens is symbolisch, emotioneel, redelijk, vooruitstrevend, maar boven al romantisch.

 

Mythe
Aristophranes omschrijft een mythe over het ontstaan van de mens. De mens is niet het soort mens dat wij nu mens noemen. Hij was vroeger een geheel. Hij was krachtig met vier benen, twee hoofden en vier armen. Zo sterk dat ze de goden probeerden te bestormen. De goden moesten wat bedenken, om zichzelf veilig te stellen. De mens vernietigen? Zeus kwam met een plan: de mens verzwakken. De mens moet worden gesplitst in twee gelijke helften. Apollo zorgde dat een mens kon lopen op slechts twee benen, evenwicht had, slechts twee armen en één hoofd in plaats van het dubbele. Zo was de mens verzwakt, en konden ze niet langer de goden proberen aan te vallen. ‘’Wegens ons onrecht zijn wij door de godheid gescheiden.’’

Herinnering
De gekozen rede in de dialoog Symposium van Plato geeft het wereldbeeld weer, waar ik het liefst in zou geloven. Een vorm van het lot. Dat als men verliefd wordt dat dat is, omdat ze een gedeelte van zichzelf mist en vindt in de ander. Een vorm van een herinnering aan de eenheid die men had voor de splitsing en nu ontbreekt zonder de ander. ‘’Zo is ieder van ons een brokstuk van een mens, omdat hij vaneengesneden is, twee uit één , zoals de schollen. Daarom zoekt ieder steeds zijn eigen wederhelft.’’ De mens herinnert het bestaan wat zij voor de splitsing had en gaat hevig op zoek naar de eenheid die zij vormde met de andere persoon. Dat is liefde.

Vooruitstrevend
Aristophanes zijn denkwijze is vooruitstrevend, voor zijn tijd geschreven, en dat maakt hem zo sterk. Man en vrouw kunnen een geheel zijn en verliefd zijn, maar ook een vrouw-vrouw of man-man-relatie veroordeelt hij niet. Deze liefdesverhouding is dan niet bedoeld voor de voortplanting, maar gebaseerd op lust. De relatie behoeft geen huwelijk, zij wordt overspoeld met vriendschap, vertrouwelijkheid en liefde. Dit gesprek heeft zich voor 399 v. Christus afgespeeld. Aristophanes is ruimdenkender over homo-liefde dan een gemiddelde Amerikaan 2414 jaar later.

Eros
Eros heeft meerdere betekenissen. Hij is een god, de zoon van Aphrodite, die de splitsing kan opheffen, zodra wij onze wederhelft hebben gevonden. ‘’Sinds lange tijd is dus de liefde voor elkander aan de mensen ingeplant en is Eros de hereniger van onze oorspronkelijke natuur en tracht hij uit twee één te maken en de menselijke natuur te genezen.’’ Hij maakt ons ‘gedeelde-mensen’ weer tot één geheel. Daarnaast is Eros een drang naar het één worden. Het is dus de begeerte naar eenheid, en daarnaast het bereiken van die eenheid voor de eeuwigheid.

Zwak
In zijn lofrede doet Artisophanes overkomen alsof hij zwak is. Hij doet alsof hij ook maar iets roept, en verzoekt Eryximachus hem niet af te kraken. Het doet mij denken aan iets dat Socrates herhaaldelijk heeft gesteld ‘’hij meent iets te weten zonder dat hij het weet en ik, onwetend als ik ben, meen ook niet het te weten. Ik schijn in elk geval een klein beetje wijzer te zijn dan hij, juist hierdoor dat ik wat ik niet weet ook niet meen te weten.’’. Door zich kwetsbaar op te stellen in zijn rede en te pretenderen het niet te weten, kijkt men met een andere blik naar zijn rede. Iemand die ergens zeker van lijkt te zijn, is vaker zwakker, aangezien die een vaste blik heeft zonder bijgesteld te kunnen worden door de wijsheid van een ander. Door het simpele en voorzichtige van Aristophanes maakt hij de aanhoorder mild gestemd, waardoor zijn verhaal krachtiger wordt.

De lofrede van Aristophanes is het meest geslaagd, omdat hij een romantisch denkbeeld heeft, waar nog steeds mensen graag in geloven. Het is beeldend door de mythe over de splitsing van de mens. Voor velen vandaag de dag is het levensdoel gelukkig zijn. Geluk is het doel, liefde het middel. Men is op zoek naar een wederhelft, soulmate, een zielsverwant waar men samen één mee kan zijn. Aristophanes is vooruitstrevend, open-minded als het gaat om relaties met hetzelfde geslacht, en dat is zelfs 24 eeuwen later nog steeds niet vanzelfsprekend. 

 Vic Vlaanderen

April 2015

potje dekseltje

Advertenties

Auteur: Marjolijn

is ondernemer, netwerkbouwer, blogger, echtgenote, moeder en mantelzorger.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s